PHẠM THỊ KIM KHÁNH
Chạy về theo
Nhìn thấy nhau hôm chợ phiên cuối năm
Đuốc soi sáng miệng cười, lửa rọi bừng mắt ngắm
Một năm có bao phiên chợ thượng
Tơ tưởng gặp nhau đâu thiết bán mua.
Bông riềng sắp nở thơm, bông vo sắp chín
Đêm mơ ăn chung một bông vo đỏ đỏ
Ngày ước cũng hít hà đóa hoa riềng thơm thơm.
Nhưng mẹ em cơm không ngon lo con leo dốc nương xa
Cha anh bảo không có trâu chăn bò giắt
Gái mường dưới làm dâu mường trên không đắt
Trai đất mường anh xuống làng trai bản không ưa.
Trưa miệng cười em lóa thơm hoa bưởi
Đêm về mắt anh quăng lưới
Không về chung nhà kiếp này ta như khung cửi chơ vơ
Tơ vàng chờ suốt
Biết quấn vào đâu.
Bên rộc dâu hẹn đêm trăng muộn
Anh đón em đầu dốc lên mường
Đừng vấn vương man khướng(2), trằm bạc, váy sại, khăn thùa
Đãy thổ cẩm tua rua em đi cho gọn bước
Lòng ghì nỗi xót thương pác mế, dạ lo lỡ duyên từ kiếp trước
Em về theo anh.
Cha mở cửa nhà trên đón việc lành
Mẹ nhà dưới chờ dắt em đi giấu
Nấu bữa cơm cả nhà mừng dâu mới
Em trình gia tiên họ nội
Thề sống cùng nhà khi thành ma cùng đống.
Ngày mong đã thành
Lúa đã vào bồ, ngô đã đóng cót
Con lợn chín đã thơm hôi hổi
Mâm xôi đơm nón úp
Bánh chưng đóng khiêng
Trầu cau đóng bộ
Ngày đi thú đủ người đẹp lễ.
Mế đầu họ thạo việc khéo bày
Ngài đầu họ là người khéo nói
Nhà không đói cũng không từ lễ
Pác mế than trách sự đã rồi
Đôi ta cúi đầu chịu tội
Rồi mai cháu ngoại biết chào cậu mộng(3)
Ta về tạ sẽ động lòng con cháu mà thương.
Người mường trên khen ta sống ấm êm
Lời mường dưới nói ta no đủ
Đứa gái về theo được chồng ấp ủ
Mẹ chồng thương con phận "vến seo"
Con dâu ơn mẹ ngày về che giấu, hỏi han.
An hòa giữa bọc yêu thương
Ta đôi chuột lạc giữa nương nếp vàng.
P.T.K.K
(1) Chắn vến seo: Đây là lễ tục hôn phối không có thủ tục cưới hỏi cho nam nữ người Mường yêu nhau vì nhiều lý do (không được cả đôi bên đồng ý, một trong hai họ có tang hoặc không môn đăng hộ đối...).
(2) Man khướng: Cầu thang lên nhà sàn.
(3) Cậu mộng: Họ ngoại, nhà gái.