Văn hóa và lá phiếu của người xứ Thanh
Văn hóa và lá phiếu của người xứ Thanh
THÀNH TRUNG
Năm 2026, đất nước bước vào cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là một sự kiện chính trị quan trọng của đời sống đất nước, nơi quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện bằng lá phiếu.
Mỗi kỳ bầu cử thường được nhìn nhận trước hết từ góc độ chính trị và pháp lý. Nhưng ở một chiều sâu khác, đó cũng là một biểu hiện của đời sống văn hóa. Trong khoảnh khắc một lá phiếu được đặt xuống, không chỉ có một thủ tục của đời sống dân chủ mà còn có suy nghĩ, trách nhiệm và niềm tin của mỗi công dân đối với tương lai chung.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới khẳng định rằng: Văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội và là sức mạnh nội sinh quan trọng của sự phát triển đất nước. Khi đặt tinh thần ấy vào bối cảnh cuộc bầu cử lần này, có thể nhận ra rằng mỗi lá phiếu của công dân không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn phản ánh một cách ứng xử văn hóa của con người trong đời sống cộng đồng.
Một xã hội có nền tảng văn hóa vững vàng thường đi qua những thời điểm quan trọng bằng sự bình tĩnh và chín chắn. Người ta lắng nghe nhiều hơn, suy nghĩ kỹ hơn trước khi đưa ra lựa chọn. Những quyết định của mỗi cá nhân vì thế không chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời mà còn được cân nhắc từ trách nhiệm đối với cộng đồng.
Ở xứ Thanh, những phẩm chất ấy dường như đã trở thành một phần trong tính cách của con người nơi đây. Đây là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa, nơi con người quen với sự bền bỉ trong lao động, sự thẳng thắn trong ứng xử và một tinh thần gắn bó sâu nặng với quê hương. Những phẩm chất ấy được bồi đắp qua nhiều thế hệ, qua những năm tháng lao động vất vả, qua chiến tranh và qua những giai đoạn đời sống còn nhiều khó khăn. Vì thế khi bước vào những sự kiện chung của đất nước như ngày bầu cử, người dân thường tiếp cận bằng một thái độ điềm tĩnh và có suy nghĩ. Không khí ấy có thể cảm nhận trong những câu chuyện ở các làng quê ven sông Mã, trong những buổi gặp gỡ ở khu dân cư hay trong sự quan tâm lặng lẽ của mỗi người đối với những vấn đề chung của địa phương.
Lá phiếu vì thế không chỉ là một quyền lợi được pháp luật bảo đảm. Đó còn là cách để mỗi người bày tỏ trách nhiệm của mình đối với đời sống chung. Khi mỗi công dân ý thức được điều đó, đời sống dân chủ của xã hội cũng được nuôi dưỡng từ những nền tảng bền vững. Trong bối cảnh ấy, vai trò của văn hóa càng trở nên rõ ràng. Văn hóa không phải là điều gì xa xôi mà hiện diện trong cách con người suy nghĩ, lựa chọn và ứng xử với nhau. Một xã hội có văn hóa là xã hội biết tôn trọng sự thật, biết lắng nghe những ý kiến khác nhau và biết đặt lợi ích chung lên trên những cảm xúc nhất thời. Từ nền tảng ấy có thể thấy vai trò lặng lẽ nhưng rất cần thiết của đội ngũ văn nghệ sĩ. Người cầm bút, người sáng tác âm nhạc, hội họa, nhiếp ảnh hay sân khấu không trực tiếp tham gia vào công việc tổ chức của đời sống chính trị nhưng lại góp phần tạo nên không gian tinh thần cho xã hội.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh việc xây dựng đội ngũ trí thức và văn nghệ sĩ có bản lĩnh chính trị, có trách nhiệm xã hội và ý thức công dân trong sáng tạo. Điều đó cho thấy người cầm bút luôn gắn bó với đời sống đất nước bằng cách riêng của mình. Mỗi tác phẩm nếu được viết bằng sự trung thực và ý thức trách nhiệm không chỉ phản ánh đời sống mà còn góp phần nuôi dưỡng những giá trị văn hóa cần thiết cho xã hội.
Ở xứ Thanh, nhiều văn nghệ sĩ trưởng thành từ chính môi trường văn hóa giàu truyền thống ấy. Họ lớn lên từ những làng quê bình dị, từ những vùng đất từng đi qua chiến tranh hoặc từ những năm tháng đời sống còn nhiều thiếu thốn. Những trải nghiệm ấy tạo nên một giọng điệu sáng tạo khá riêng. Không cầu kỳ, không phô trương nhưng chân thành và bền bỉ. Trong văn học, trong âm nhạc hay trong các loại hình nghệ thuật khác, hình ảnh con người xứ Thanh thường hiện lên với những nét rất đời thường. Đó là sự giản dị trong cuộc sống, sự chịu đựng trước khó khăn và một nghị lực âm thầm nhưng bền bỉ.
Sáng tạo văn học, nghệ thuật vì thế không chỉ là câu chuyện của cảm hứng cá nhân mà còn gắn bó với đời sống cộng đồng. Khi một tác phẩm giữ được sự trung thực với đời sống và sự nhân ái trong cách nhìn con người, bản thân nó đã góp phần tạo nên một môi trường tinh thần lành mạnh cho xã hội.
Trong thời đại thông tin lan truyền rất nhanh như hiện nay, khi nhiều luồng ý kiến có thể xuất hiện cùng lúc trên không gian mạng, việc giữ gìn một môi trường văn hóa lành mạnh càng trở nên cần thiết. Người nghệ sĩ bằng sự cẩn trọng trong suy nghĩ và trong sáng tạo có thể góp phần giữ lại một độ lắng cần thiết cho đời sống tinh thần.
Ngày bầu cử sẽ đi qua như một dấu mốc trong đời sống chính trị của đất nước. Nhưng điều còn lại sau đó là cách mỗi người đã tham gia vào dấu mốc ấy như thế nào. Khi một lá phiếu được đặt xuống bằng sự suy nghĩ thấu đáo và tinh thần trách nhiệm, đó không chỉ là một hành vi chính trị mà còn là một biểu hiện của đời sống văn hóa.
Với nhiều văn nghệ sĩ, niềm vui cầm trên tay lá phiếu cũng là niềm vui được lựa chọn, được gửi gắm niềm tin và được tham gia vào đời sống đất nước với tư cách một công dân gương mẫu. Với văn nghệ sĩ xứ Thanh, sự tham gia ấy trước hết thể hiện ở thái độ nghiêm cẩn đối với sáng tạo và sự trung thực với đời sống. Khi mỗi tác phẩm giữ được sự tử tế trong cách nhìn con người và sự tỉnh táo trong nhận thức xã hội, văn học nghệ thuật cũng đang góp phần bồi đắp ý thức công dân và củng cố niềm tin của cộng đồng.
3-2026
T.T
Các tin liên quan