Xứ Thanh - Vẻ đẹp hội tụ và khát vọng vươn xa (Ký dự thi)
TRIỀU NGUYỆT
Xứ Thanh - Vẻ đẹp hội tụ và khát vọng vươn xa
Ký dự thi
Nằm ở dải đất miền Trung đầy nắng gió, Thanh Hóa hiện lên như một bức tranh đa sắc - nơi hội tụ đầy đủ vẻ đẹp của núi rừng hùng vĩ, trung du trầm lắng và biển cả bao la. Không chỉ là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, xứ Thanh hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam với những sản phẩm đặc trưng, giàu bản sắc. Xứ Thanh được thiên nhiên ưu ái ban tặng những dải biển dài trong xanh như Sầm Sơn, những cánh rừng nguyên sinh hùng vĩ như Pù Luông, cùng những di sản văn hóa mang đậm dấu ấn thời gian như Thành Nhà Hồ. Không chỉ đẹp về cảnh quan, Thanh Hóa còn giàu có về bản sắc văn hóa, những làn điệu dân ca, những lễ hội truyền thống, những nếp nhà sàn của đồng bào Thái, Mường... đã tạo nên một “bản giao hưởng” văn hóa độc đáo, níu chân du khách.
Trong bức tranh du lịch ấy, Pù Luông nổi lên như một điểm sáng đầy sức sống. Không ồn ào, không xô bồ, nơi đây hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ của ruộng bậc thang, những bản làng bình yên và nhịp sống chậm rãi, chân chất. Du lịch Pù Luông không chỉ đơn thuần là khai thác cảnh quan mà còn là hành trình giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa bản địa. Những ngôi nhà sàn trở thành homestay, người dân trở thành “đại sứ du lịch” với nụ cười hiền hậu, những món ăn truyền thống, những điệu múa, lời hát mang đậm hồn cốt núi rừng.
Điều quan trọng hơn, mô hình này đã tạo ra công ăn việc làm ổn định cho hơn 500 người dân địa phương. Từ việc đón khách, nấu ăn, hướng dẫn du lịch, đến sản xuất hàng thủ công... tất cả đều góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống. Người dân không còn phải rời quê hương đi mưu sinh, mà có thể làm giàu ngay trên mảnh đất của mình.
Sau chuyến đi thực tế trở về từ Pù Luông, trong tôi vẫn còn vẹn nguyên cảm giác bình yên đến lạ. Giữa nhịp sống hiện đại đang hối hả từng ngày, nơi đây như một khoảng lặng xanh - nơi con người tìm lại sự cân bằng, nơi thiên nhiên và văn hóa cùng cất lên một bản hòa ca sâu lắng.
Nằm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, xã Pù Luông được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan hùng vĩ mà vẫn đậm chất thơ. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo triền núi, những nếp nhà sàn ẩn mình trong làn sương sớm, tiếng suối chảy róc rách... tất cả tạo nên một bức tranh sinh thái vừa nguyên sơ, vừa quyến rũ.
Nhận thức rõ tiềm năng ấy, chính quyền địa phương đã xác định phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao đời sống nhân dân. Nhưng điều đáng quý là ngay từ đầu Pù Luông đã lựa chọn một con đường phát triển có trách nhiệm: không đánh đổi môi trường và bản sắc văn hóa để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Không dừng lại ở con số, điều đáng quý hơn là tư duy phát triển bền vững đang dần hình thành.
Du lịch ở Pù Luông vì thế không phải là sự can thiệp thô bạo vào thiên nhiên, mà là sự hòa hợp. Chính quyền xã luôn tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nhà đầu tư có năng lực, song song với việc đặt ra những nguyên tắc rõ ràng về bảo tồn và phát triển bền vững, mỗi bước đi đều được cân nhắc để đảm bảo hài hòa giữa lợi ích kinh tế và gìn giữ môi trường sinh thái.
Một điểm sáng khác chính là sự nỗ lực bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào Thái, Mường. Những ngôi nhà truyền thống không chỉ là nơi ở mà còn trở thành không gian trải nghiệm cho du khách. Trang phục dân tộc lễ hội, ẩm thực, các giá trị văn hóa phi vật thể... được gìn giữ và “thổi hồn” vào từng hoạt động du lịch. Ở đây, phát triển du lịch không làm mai một bản sắc - mà ngược lại, còn giúp văn hóa được sống lại, lan tỏa và trở thành tài sản quý giá.
Pù Luông cũng ưu tiên phát triển các loại du lịch cộng đồng như homestay, trong đó người dân địa phương giữ vai trò trung tâm. Họ không chỉ là người phục vụ mà còn là chủ thể sáng tạo và hưởng lợi trực tiếp từ du lịch. Từ việc đón khách, nấu ăn, hướng dẫn trải nghiệm đến kể những câu chuyện bản làng - tất cả đều mang đậm dấu ấn bản địa, chân thành và gần gũi. Song hành với đó địa phương chú trọng đào tạo kỹ năng du lịch cho người dân từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ. Hình ảnh Pù Luông đang dần được khẳng định rõ nét “xanh - thân thiện - đậm đà bản sắc” - một điểm đến không chỉ đẹp mà còn có chiều sâu.
Năm 2025 đánh dấu bước phát triển ấn tượng của du lịch cộng đồng nơi đây. Tổng lượt khách ước đạt khoảng 210.000 lượt, trong đó có 50.000 lượt khách quốc tế và 160.000 lượt khách nội địa. Đáng chú ý, tỷ lệ khách quốc tế tăng mạnh - một tín hiệu cho thấy sức hút ngày càng lan rộng của Pù Luông trên bản đồ du lịch khu vực. Tổng doanh thu từ hoạt động du lịch cộng đồng ước đạt khoảng 400 tỷ đồng - con số không chỉ phản ánh hiệu quả kinh tế, mà còn cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của một vùng đất còn nhiều khó khăn.
Trên địa bàn, nhiều mô hình tiêu biểu đã xuất hiện, đánh dấu bước chuyển từ làm du lịch nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp, bài bản. Những cái tên như: Pù Luông Home (thôn Đôn), Happy Home (thôn Bầm), hay Homestay Hiếu Hương... không chỉ là nơi lưu trú, mà còn là nơi minh chứng sống động cho sự thay đổi tư duy làm du lịch của người dân địa phương.
Câu chuyện của chủ Homestay Hiếu Hương ở bản Đôn được nhiều người nhắc đến bởi nó vừa mang tính lớn lao - khát vọng phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống bà con - nhưng lại rất “đời”, gần gũi với những gì người dân nơi đây đang trải qua. Chị Hương kể rằng trước đây hai vợ chồng phải bôn ba làm ăn xa, vất vả mà cuộc sống vẫn chật vật, thiếu trước, hụt sau. Rồi một ngày, họ quyết định trở về quê hương, chọn chính mảnh đất của mình để bắt đầu lại - nhưng theo cách khác: làm du lịch cộng đồng. Không có sẵn kinh nghiệm, chị học từ những mô hình đi trước, tự mày mò từng chút một, từ cách đón khách, nấu ăn, đến cách quảng bá hình ảnh trên các nền tảng số.
Nhưng điều đáng nói là, giữa rất nhiều homestay, Hiếu Hương lại giữ được một nét riêng rất rõ: sự thân thiện và gần gũi. Khách đến đây không chỉ để ở, mà còn để cảm nhận cảm giác như trở về một ngôi nhà thực sự - nơi có người hỏi han, trò chuyện, chia sẻ từng bữa ăn, từng câu chuyện đời thường. Chính sự chân thành ấy đã khiến du khách, đặc biệt là khách quốc tế, ngày càng tìm đến nhiều hơn. Có người ở vài ngày rồi lại muốn ở thêm, có người rời đi nhưng vẫn quay lại, như tìm về một chốn cũ, người quen.
Vậy chìa khóa thành công là gì? Có lẽ không nằm ở những điều quá phức tạp. Đó là sự trở về đúng lúc, là tinh thần dám thay đổi, biết học hỏi, tận dụng công nghệ để lan tỏa hình ảnh, nhưng trên hết vẫn là giữ được cái “hồn”- sự tử tế và chân thành với khách. Khi làm du lịch bằng trái tim, thì chính con người và câu chuyện của mình đã trở thành điều níu chân du khách lâu nhất. Tức là từ trái tim đến với trái tim. Và có lẽ, “chìa khóa” dẫn đến thành công ấy không nằm ở những điều lớn lao, mà bắt đầu từ một triết lý giản dị. Chị Hương nở nụ cười thật tươi nói với tôi: “Người làm du lịch giỏi không phải là người nói hay nhất, mà là người hiểu khách hàng nhất”.
Chính sự thấu hiểu ấy - từ những bữa cơm ấm cúng, không gian nghỉ dưỡng gần gũi đến cách ứng xử chân thành - đã khiến bao tao nhân, mặc khách, đặc biệt là khách quốc tế, không chỉ đến mà còn muốn ở lại lâu hơn, trải nghiệm sâu hơn và quay trở lại nhiều hơn...
Pù Luông hôm nay không chỉ là một điểm đến, mà đang dần trở thành một câu chuyện đẹp về phát triển du lịch bền vững - nơi con người, thiên nhiên và văn hóa cùng song hành trên một hành trình đầy hy vọng.
Nếu như ở phần đầu là bức phác họa về một hướng đi đúng đắn, thì thực tế hôm nay ở Pù Luông đã và đang minh chứng sinh động cho hiệu quả của con đường ấy.
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người tại địa phương ước đạt 46 triệu đồng/người - một con số biết nói. Bởi chỉ cách đây không lâu, những bản làng nơi đây vẫn vắng bóng thanh niên. Họ rời quê, mang theo bao ước mơ mưu sinh nơi các tỉnh phía Nam. Nhưng giờ đây, dòng chảy ấy đang đảo chiều. Người trẻ trở về, không chỉ để sống, mà còn để lập nghiệp trên chính mảnh đất quê hương - nơi du lịch đang mở ra những cơ hội mới.
Bước sang quý I năm 2026, bức tranh kinh tế - xã hội của xã tiếp tục có nhiều gam màu sáng. Chính quyền địa phương đã tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển, gắn du lịch với mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân. Hoạt động du lịch duy trì đà tăng trưởng tích cực, dần khẳng định vị thế là ngành kinh tế quan trọng của địa phương. Chỉ trong ba tháng đầu năm, lượng khách du lịch đến địa bàn ước đạt 66.200 lượt, trong đó khách quốc tế khoảng 25.000 lượt, chiếm tới 38,52%. Con số ấy không chỉ phản ánh sức hút ngày càng lớn của Pù Luông, mà còn cho thấy sự lan tỏa của một điểm đến “xanh” trên thị trường quốc tế.
Du lịch phát triển đã góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Từ những người nông dân thuần túy, họ trở thành người làm du lịch: biết đón tiếp, phục vụ, giới thiệu văn hóa và kể câu chuyện bản làng bằng chính trải nghiệm của mình. Một sự chuyển mình không ồn ào nhưng đầy ý nghĩa.
Điểm đặc biệt của Pù Luông chính là cách làm du lịch không tách rời đời sống. Du khách đến đây không chỉ để ngắm cảnh, mà để sống cùng người dân nấu ăn, uống rượu cần, học dệt thổ cẩm, rồi hòa mình vào những điệu múa, nhảy sạp rộn ràng... Những trải nghiệm ấy không phải là “sản phẩm dựng sẵn”, mà là những lát cắt chân thực của đời sống, được chắt lọc và nâng tầm để trở thành giá trị du lịch. Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch đặc trưng như tham quan ruộng bậc thang, khám phá văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, Mường, thưởng thức ẩm thực địa phương... tiếp tục được đầu tư và hoàn thiện. Chính sự riêng biệt ấy đã tạo nên sức hấp dẫn, giúp kéo thời gian lưu trú và gia tăng giá trị trải nghiệm cho du khách.
Cùng với sự phát triển sản phẩm, công tác quảng bá, xúc tiến du lịch cũng được đẩy mạnh với nhiều hình thức linh hoạt. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng các nền tảng số đã từng bước mở rộng thị trường, giúp hình ảnh Pù Luông vươn xa hơn, tiếp cận hiệu quả với du khách trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, trong hành trình phát triển, Pù Luông cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế. Hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng dịch vụ còn chưa đều, sản phẩm du lịch chưa đa dạng, thiếu các dịch vụ vui chơi giải trí. Công tác bảo vệ môi trường ở một số điểm vẫn còn những khoảng trống cần khắc phục. Đặc biệt, nguồn nhân lực du lịch tuy nhiệt tình nhưng còn thiếu kỹ năng, nhất là ngoại ngữ - yếu tố quan trọng trong bối cảnh hội nhập.
Nhưng chính sự nhìn thẳng vào thực tế ấy lại mở ra những hướng đi rõ ràng hơn cho tương lai. Pù Luông xác định tiếp tục phát triển du lịch theo hướng bền vững - bản sắc - chuyên nghiệp. Không đánh mất mình, mà làm giàu thêm giá trị riêng.
Trước mắt, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch phục vụ du khách trong dịp nghỉ lễ 30-4, Quốc tế Lao động 1-5, đồng thời tổ chức Ngày hội “Sắc màu Pù Luông” như một điểm nhấn văn hóa - du lịch. Đây không chỉ là dịp quảng bá hình ảnh, mà còn là cơ hội để cộng đồng cùng chung tay gìn giữ và lan tỏa những giá trị đặc sắc của quê hương.
Rời Pù Luông tôi mang theo không chỉ là ký ức về một miền xanh mướt mát, mà còn là niềm tin vào một hướng đi bền vững. Ở nơi ấy, từng mái nhà sàn nép mình bên triền núi, từng thửa ruộng bậc thang uốn lượn như dải lụa mềm, từng nụ cười hiền hậu của người dân... đều đang góp phần viết nên câu chuyện phát triển của Thanh Hóa - một câu chuyện dung dị mà sâu sắc, khi khát vọng vươn lên được nuôi dưỡng từ chính cội nguồn văn hóa và thiên nhiên. Pù Luông hôm nay không chỉ là điểm đến mà còn là minh chứng sống động cho một cách làm du lịch biết giữ mình để vươn xa.
Nhưng Pù Luông hôm nay không chỉ có cảnh đẹp. Tôi nhìn thấy cuộc sống những người dân đã biết mở cửa đón khách, biết kể câu chuyện của bản làng mình bằng chính nụ cười chân chất. Những homestay giản dị mà ấm áp, những bữa cơm mang đậm hương vị núi rừng… tất cả tạo nên một trải nghiệm không thể trộn lẫn.
Và một buổi chiều tôi ngồi bên hiên nhà sàn, nghe tiếng gió lùa qua rừng tre, nghe câu chuyện của một người trưởng bản. Ông nói, ngày trước nơi đây nghèo lắm, nhưng từ khi có du lịch, cuộc sống đã đổi thay. Con cháu được học hành, nhà cửa khang trang hơn và quan trọng là họ biết giữ gìn văn hóa của mình. Du lịch, hóa ra không chỉ là những chuyến đi. Du lịch, ở một góc độ nào đó, chính là cách để một vùng đất “kể câu chuyện của mình” với thế giới.
Trở lại nhịp sống chung của toàn tỉnh, tôi cảm nhận rõ một Thanh Hóa đang chuyển mình. Không ồn ào, không vội vã, nhưng bền bỉ và chắc chắn. Những con đường mới mở ra, những khu du lịch ngày càng đa dạng... tất cả đang cho thấy một hướng đi rõ ràng.
Pù Luông - xứ Thanh hôm nay không chỉ là điểm đến. Mà đang trở thành nơi để trải nghiệm, để khám phá, để quay trở lại. Đi qua vùng đất này, điều đọng lại trong tôi không chỉ là cảnh sắc. Mà là cảm xúc về một sự hội tụ của thiên nhiên, văn hóa và con người. Mỗi yếu tố không tách rời, hòa quyện, nâng đỡ nhau để tạo nên một bản sắc riêng biệt. Hội tụ và khát vọng vươn xa.
T.N